Aç Esner, Âşık Gerinir Ne Demek?
Anlamı: herkes içinde bulunduğu koşula göre davranır.
Aç esner, âşık gerinir atasözü, herkesin içinde bulunduğu koşul, duygu ve ihtiyaca göre davranacağını anlatır. Aç olanın bedeni bir türlü rahatlayamaz, esner; âşık olan işe duygusal dalgınlık ve beden diliyle gerinir. Bu iki görüntü, insan davranışının iç durumdan bağımsız olmadığını göstermek için yan yana getirilir. Atasözü bu nedenle geniş bir insanlık gözlemine dayanır: Herkes, içinde bulunduğu halin dışa vuran bir ifadesini taşır. Kimi yorgunluğunu, kimi yoksunluğunu, kimi sevgisini bedeninden ve tavrından belli eder. Söylendiği yerde anlayış ve gözlem duygusu vardır. Davranışlar tek başına okunmaz; arkasındaki ruh hali ve ihtiyaç da dikkate alınmalıdır. Halk bilgeliği burada insanın haline göre tepki verdiğini, bu yüzden yargilarken koşulları da görmek gerektiğini hissettirir. Bu nedenle atasözü, insan davranışını basitce yargilamak yerine durumla ilişkilendirerek okuyan incelikli bir halk yorumudur.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü