Aça Dokuz Yorgan Örtmüşler, Yine Uyuyamamış Ne Demek?
Anlamı: 1) aç olan kimse, kendisine ne kadar rahatlık sağlanırsa sağlansın, dinlendirilemez. 2) bir şeye ihtiyaç duyan kimse, ancak onun giderilmesiyle rahata kavuşturulabilir.
Bu atasözü, temel ihtiyacı giderilmemiş bir insanın dışarıdan sağlanan konforla rahatlayamayacağını anlatır. Aç insana dokuz yorgan örtmek, esas sorunu çözmeden çevre şartlarını iyileştirmeye çalışmaktır. Oysa açlık giderilmedikçe ne sıcaklık ne rahatlık ne de başka bir kolaylık kişiyi gerçekten dinlendirebilir. Halk bilgeliği burada ihtiyaç sıralamasını çok net biçimde kurar: Önce asıl eksik giderilmelidir. Bu atasözü yalnız fiziksel açlık için değil, genel olarak gerçek sorunu çözmeden yapılan yüzeysel iyileştirmeler için de kullanılabilir. İnsanın derdi başka yerdeyken, ona alakasız rahatlıklar sunmak çözüm değildir. Bazen insanlar sıkıntının kaynağını değil, çevresini tamir etmeye çalışır. Söz de bu yanlışı gösterir. Rahatlık, ihtiyaçla temas etmediğinde işe yaramaz. Bu yüzden atasözü hem açlık gerçeğini hem de sorun çözmede doğru noktayı bulma gereğini anlatır. Sorunun merkezine dokunmayan her konfor geçici ve etkisiz kalır.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü