Acıkan ne Olsa Yer, Acıyan ne Olsa Söyler Ne Demek?
Anlamı: geçim sıkıntısı içinde bulunan kişi geçinebilmek için her yolu dener, her işi yapar, canı yanan kişi de sonunu düşünmeden ağzına geleni söyler.
Bu atasözü, ağır geçim sıkıntısı içindeki kişinin yaşayabilmek için her işi yapmaya yönelebileceğini; canı yanan kişinin de sonunu düşünmeden ağzına geleni söyleyebileceğini anlatır. Açlık ve acı burada iki farklı zorlanma halidir: biri bedeni, diğeri ruhu sıkıştırır. Her ikisi de insanın ölçüsünü zorlar. Aç insan seçici olmaktan çıkar; acıyan insan da konuşurken sınırlarını kaybedebilir. Bu atasözü insanı suçlamaktan çok, zor şartların davranışları nasıl değiştirdiğini gösterir. Kimi tavırlar ahlakı zayıflık değil, sıkışmışlığın sonucu olabilir. Halk bilgeliği burada insanı içinde bulunduğu şartla birlikte değerlendirmeyi öğretir. Yoksunluk ve acı, insanın kararlarını sertleştirebilir. Bu söz özellikle sert çıkışları, ölçüsüz sözleri veya zor durumda kalmış kişilerin beklenmedik davranışlarını anlamaya çalışırken kullanılır. Açlıkla acı birleştiğinde insan daha dürtüsel hale gelir. Bu yüzden atasözü, davranışın arkasındaki zorlayıcı nedeni görmemizi isteyen gerçekçi bir uyarıdır.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü