Anlamı
çok az: Açlıktan ölmeyecek kadar yiyor.
Detaylı Açıklama
Açlıktan ölmeyecek kadar, son derece az bir miktarı, ancak yaşamsal sınırın altına düşmeyecek kadar verilen ya da tüketilen şeyi anlatan güçlü bir küçültme ifadesidir. Bu deyimde açlık doğrudan temel ölçü haline gelir; verilen miktar o kadar azdır ki yalnızca insanı açlıktan öldürmeyecek kadar yeterli görülür. Bu yüzden söz, niceliksel küçüklüğü son derece çarpıcı biçimde hissettirir. En çok yemek, para, yardım, zaman ya da pay dağılımı konuşulurken kullanılır. Bazen gerçekten yokluk içindeki ölçüyü, bazen de cimriliği, yetersizliği ve gönülsüz verilmiş katkıyı eleştirir. Deyim, sadece “çok az” demekten daha güçlüdür; çünkü araya insanın en temel yaşama sınırını sokar. Böylece miktarın ne kadar küçük olduğu tartışmasız hale gelir. İçinde hafif sitem, bazen öfke, bazen de alay bulunabilir. Halk dilinde azlığın derecesini göstermek için kullanılan en etkili kalıplardan biridir. Bir şey yetiyor görünse bile gerçekte yeterli değildir; yalnızca tam tükenişi önleyecek kadar vardır. Deyimin sertliği ve çarpıcılığı da tam olarak bu yoksunluk ölçüsünden gelir.
Örnek Cümleler
- Bize açlıktan ölmeyecek kadar yemek koydular.
- Maaşa yaptıkları zam açlıktan ölmeyecek kadar ancak dedi.
- Çocuğa açlıktan ölmeyecek kadar harçlık veriyorlar.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir şeyin çok az olduğunu, ancak en alt yaşama sınırını koruyacak kadar bulunduğunu anlatır. Halk dilinde azlığın derecesini göstermek için kullanılan en etkili kalıplardan biridir.
Çünkü miktarı sıradan ölçülerle değil, insanın açlıktan ölmeme sınırı üzerinden değerlendirir. Açlıktan ölmeyecek kadar, son derece az bir miktarı, ancak yaşamsal sınırın altına düşmeyecek kadar verilen ya da tüketilen şeyi anlatan güçlü bir küçültme ifadesidir.
Yetersizlik, sitem, cimrilik eleştirisi, bazen de alay ve kızgınlık duygusuyla birlikte söylenir. Bu deyimde açlık doğrudan temel ölçü haline gelir; verilen miktar o kadar azdır ki yalnızca insanı açlıktan öldürmeyecek kadar yeterli görülür.