Adamın (kimsenin) Adı Çıkmadansa Canı Çıkması (yeğdir) Ne Demek?
Anlamı: insanın haklı veya haksız yere adı bir defalık kötüye çıktı mı ondan sonra yaptıkları hep o gözle değerlendirilir.
Bu atasözü, insanın adının haksız ya da haklı biçimde kötüye çıkmasının, çoğu zaman ölüm kadar ağır hatta ondan bile daha yıpratıcı görüldüğünü anlatır. Çünkü bir kere kötü ün yayıldığında kişi ne yaparsa yapsın uzun süre o gözle değerlendirilir. Toplum hafızası, özellikle kötü şöhret konusunda çok inatçıdır. Bu yüzden söz, namus, itibar ve şeref kavramlarının çok güçlü olduğu ortamlarda daha sert bir anlam taşır. İnsan bazen bedensel bir zarardan çok, adının lekelenmesinden korkar. Atasözü de tam bu sosyal acıyı anlatır. Burada ölüm gerçek anlamıyla istenmez; fakat kötü ünün taşıdığı ağırlığı göstermek için en uç karşılaştırma yapılır. Kişinin hayatı sürse de itibarı çöktüğünde toplum içinde rahat yaşaması zorlaşabilir. Bu söz, şöhretin ve toplumsal yargının ne kadar ağır bir baskı kurabildiğini açıkça gösterir. İtibarın kaybı, yalnız bugünü değil gelecekteki bütün ilişkileri de etkileyebilir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü