Adamına Göre Ne Demek?
Anlamı: 1) kişiler arasında ayrıcalık gözeterek; 2) herkesin yeteneğine uygun olarak.
Bu deyim, bağlama göre iki farklı anlam taşır. Birincisi, kişiler arasında ayrıcalık gözeterek davranmak; ikincisi ise herkese yeteneğine, durumuna veya kapasitesine uygun biçimde yaklaşmak. İlk anlamda eleştirel bir ton baskındır çünkü haksızlık, kayırma ve eşitsizlik çağrıştırır. İkinci anlamdaysa ölçüye göre davranma, uygun görev verme ve doğru değerlendirme vurgusu vardır. Günlük dilde hangi anlamın öne çıkacağı bağlamdan anlaşılır. Bir kurumun işleri tanıdıklara göre yürütmesi olumsuz anlamla; bir yöneticinin işi kişilerin becerisine göre dağıtması ise olumlu anlamla anlatılabilir. Deyimin gücü, aynı söz içinde hem adaletsizlik riskini hem de uygunluk ilkesini taşımasından gelir. Bu nedenle dikkatli kullanılır. Söylendiğinde hemen şu soru doğar: Burada bir kayırma mı var, yoksa doğru kişiye doğru iş mi veriliyor? İşte deyimin canlılığı da bu ikili anlam geriliminden beslenir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü