Anlamı
anılmak, söz konusu olmak, ismi geçmek:
'Necip Fazıl, adı geçen iki şiirden birer bölüm okudu.' -A. Kabaklı.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir kişinin, yerin, olayın ya da konunun konuşma sırasında anılması, söz konusu edilmesi ve gündeme gelmesi anlamında kullanılır. Gündelik dilde son derece yaygın ve nötr bir ifadedir; ancak bağlama göre olumlu, olumsuz ya da merak uyandıran bir tını kazanabilir. Bir toplantıda birinin adı geçebilir, bir olayla ilgili olarak bir kurumun adı geçebilir ya da geçmişten bir hatıra anlatılırken bir tanıdığın adı geçebilir. Buradaki vurgu görünürlük ve ilişkilendirme üzerinedir. Birinin adının geçmesi, onun o konuyla doğrudan ya da dolaylı biçimde bağlantılı olduğunun düşünülmesine yol açar. Bu yüzden deyim bazen önem, bazen kuşku, bazen de sadece anımsama taşır. Söylendiğinde, kişinin fiilen orada bulunmasına gerek yoktur; adı geçtiği anda zihinsel olarak ortamın parçası olur. Dilin çağırma gücünü gösteren pratik bir ifadedir. Bu nedenle hem gündelik sohbetlerde hem daha resmî anlatımlarda sıkça yer alır.
Örnek Cümleler
- Toplantıda yeni müdür konuşulurken onun da adı geçti, herkes şaşırdı.
- Soruşturma sırasında birkaç kez şirketin adı geçti ama suçlama yapılmadı.
- Eski günleri anlatırken rahmetli dedemin adı geçti, hepimiz bir an sustuk.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Konuşmada, yazıda ya da bir değerlendirmede anılan, sözü edilen kişi, kurum veya yer. Kişinin orada bulunması gerekmez; adının anılması yeterlidir. Sözlükteki karşılığı da anılmak, sözü edilmektir.
Hayır. Adın anılması bir övgüyle de olabilir, bir suçlamayla da; sözün tonunu tamamen bağlam belirler. Bu yüzden deyim kendi başına olumlu ya da olumsuz sayılmaz.
O kişi ya da şeyin konuyla bir biçimde ilişkilendirildiğini; orada bulunmasa bile akla getirildiğini gösterir. Bu ilişkilendirme bazen merak, bazen de kuşku uyandırır. Adı geçen kişi, çoğu zaman konunun bir tarafı sayılmaya başlanır.