Ağız (ağzını) Açmak Ne Demek?
Anlamı: 1) konuşmaya başlamak; 2) kesici aletleri keskin duruma getirmek; 3) ağır sözler söylemeye başlamak; 4) azarlamak, paylamak: 'Aman efendim, bendenize bir ağız açtılar, donakalmışım.' -M. Ş. Esendal. 5) alık alık bakmak.
Bu deyim, bağlama göre konuşmaya başlamak, ağır sözler söylemeye girişmek, azarlamak ya da bir konuda çıkışta bulunmak anlamlarında kullanılır. Gündelik dilde en yaygın etkisi, birinin söze başlayarak tavrını açıkça ortaya koymasıdır. Kimi zaman sessiz kalan kişinin artık konuşmaya başlaması, kimi zaman da sertleşip paylamaya girişmesi anlatılır. Bu çok anlamlı yapı, deyimi esnek ve canlı kılar. Birinin “ağız açması”, ortamın yön değiştirmesine yol açabilir; çünkü sözle birlikte sessizlik bozulur, tavır görünür ölür ve gerilim ya da açıklık başlar. Bu yüzden aile içi tartışmalardan iş ortamına kadar geniş kullanım alanı vardır. Sözün kuvveti, yalnız konuşmayı değil, konuşmanın tonunu ve etkisini de sezdiriyor olmasından gelir. Ağzını açan kişi artık geri planda kalmaz; müdahil ölür, tepki verir ya da hesap sorar.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü