Ağlayanın Malı Gülene Hayretmez Ne Demek?
Anlamı: birinden haksız olarak alınan mal, alana yarar sağlamaz.
Ağlayanın malı gulene hayretmez atasözü, birinden haksız yere alınan malın, onu alana gerçek bir yarar getirmeyeceğini anlatır. Buradaki ağlayan, malını kaybeden ve haksızlığa uğrayan kişiyi; gulen işe bu kayıptan fayda sağladığını düşünen kişiyi temsil eder. Atasözünün merkezinde adalet duygusu vardır. Haksızlıkla elde edilen şey dışarıdan kazanç gibi görünebilir; ancak bereket, huzur veya hayır getirmez. Söylendiği yerde mazlumun ahı ve haksız kazancın sonunun iyi olmayacağı inancı hissedilir. Halk bilgeliği burada yalnızca ekonomik bir kaybı değil, manevi bir dengeyi de vurgular. Başkasının göz yaşına sebep olan kazanç, sahibine kalıcı mutluluk sağlamaz. Bu nedenle atasözü, kul hakkı, adalet ve helal kazanç düşüncesiyle yakından bağlantılıdır. Haksız yere alınan mal, alanın yuzunu güldurse bile bu gulus güvenilir değildir. Sonunda beklenmedik kayıp, bereketsizlik veya huzursuzluk şeklinde geri dönebilir. Bu yüzden atasözü, haksız kazanç karşısında hem ahlakı uyarı hem de gecikmiş adalet duygusu taşıyan kuvvetli bir halk sözüdur.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü