Ağzı Varmamak Ne Demek?
Anlamı: söylemeye, açıklamaya gönlü elvermemek.
Ağzı varmamak, bir sözü söylemeye gönlünün elvermemesi, içinin razı olmaması ya da dilinin o ağır veya ayıp sözü çıkarmaya yanaşmaması anlamında kullanılır. Burada kişi teknik olarak konuşabilir ama vicdanı, sevgisi, merhameti, utancı ya da çekincesi nedeniyle o sözü söyleyemez. Deyimin gücü de buradadır: engel dışarıdan değil, içten gelir. İnsan bazen kötü haberi veremez, bazen sevdiğine kırıcı söz söyleyemez, bazen de bir şeyi açıkça istemeye ya da itiraf etmeye ağzı varmaz. Bu nedenle ifade, vicdani duraksamayı çok iyi anlatır. İçinde hem duygusal yumuşaklık hem ahlaki tereddüt vardır. Günlük dilde aile ilişkilerinde, ölüm ve hastalık haberlerinde, sert eleştirilerde ve mahcup isteklerde sık yer bulur. Sözün dışarı çıkmaması burada zayıflık değil, çoğu zaman incelik ve duygusal ağırlıktır. Halk dilinin, içten gelen fren duygusunu ağız imgesiyle görünür kılan en zarif kalıplarından biridir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü