Ağzına Yakışmamak Ne Demek?
Anlamı: söylemesi ayıp kaçmak, uygun düşmemek, yakışık almamak.
Ağzına yakışmamak, bir sözün o kişiye uygun düşmemesi, söylemesinin ayıp, kaba, yersiz ya da yakışıksız görülmesi anlamında kullanılır. Burada sorun yalnızca sözün içeriği değil, o sözün kim tarafından söylendiğidir. Aynı cümle başka biri için nötr olabilirken, belirli bir kişi için ağzına yakışmaz denebilir. Bu yüzden deyim, söz ile kişilik arasındaki uyumsuzluğu anlatır. Genellikle yaşa, mevkiye, görgüye, nezakete veya kişiye yüklenen değere göre değerlendirme yapılır. Bir büyüğün kaba söz söylemesi, saygı duyulan birinin uygunsuz konuşması ya da bir çocuğun yaşına göre ağır bir laf etmesi bu kapsama girebilir. Deyim, halkın söz ahlakına verdiği önemi yansıtır. İnsan yalnızca ne söylediğiyle değil, ona neyin yakıştığıyla da ölçülür. Bu nedenle söz, konuşmanın estetik ve ahlaki tarafını birlikte taşır. Ağza yakışmayan söz, yalnızca yanlış değil, kişiye de ters düşmüştür. Bu yönüyle Türkçede nezaket ölçüsünü anlatan ince ama güçlü kalıplardan biridir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü