Ağzında Yaş Kalmamak Ne Demek?
Anlamı: bir düşüncesini bir kimseye birçok kez söylemiş olmak.
Ağzında yaş kalmamak, bir düşünceyi, isteği, öğüdü ya da uyarıyı birine defalarca söylemiş olmak; tekrar ede ede artık söyleyecek yeni yön bırakmamak anlamında kullanılır. Buradaki “yaş”, ağzın içindeki tazelik ve nem gibi düşünülebilir; söz o kadar çok tekrarlanmıştır ki ağızda yaş kalmamıştır. Deyim, tekrarın bıktırıcı boyutunu ve konuşanın yorgunluğunu çok iyi anlatır. Anne babaların çocuklara, öğretmenlerin öğrencilere, büyüklerin küçüklere ya da bir konuda ısrar eden kişilerin çevresine karşı kullandığı cümlelerde sık duyulur. İçinde bıkkınlık, sabır taşması ve “artık daha ne diyeyim” hissi vardır. Söz yalnızca çok konuşmayı değil, aynı şeyi dönüp dönüp söylemek zorunda kalmanın verdiği yorgunluğu anlatır. Halk dili bu duyguyu bedensel bir tükenme gibi göstermeyi sever. Ağzında yaş kalmamak da tam olarak budur: tekrarın bedene kadar işlemiş yorgunluğu. Bu nedenle deyim, öğütlerin, uyarıların ve hatırlatmaların artık son sınırına gelindiğini güçlü biçimde hissettirir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü