Ağzından (söz, Lakırtı) Dirhemle Çıkmak Ne Demek?
Anlamı: çok az veya zorla konuşmak.
Bu deyim, bir kişinin çok az konuşması, ağzından sözün zorla ve ölçüyle çıkması anlamında kullanılır. Kimi insanlar tabiatı gereği konuşkan değildir; kimi de suskunluk, mesafe, kırgınlık veya temkin nedeniyle konuşmaz. İşte bu söz, böylesi ağırlıklı ve az sözlü hâlleri anlatır. Dirhemle çıkmak benzetmesi, sanki her kelimenin tartılarak, eksilmesin diye sakınılarak verildiğini düşündürür. Bu yüzden sadece sessizliği değil, konuşma kıtlığını ve kelime cimriliğini de içerir. Günlük dilde içine kapanık, ketum, mesafeli ya da gönülsüz kimseler için söylenebilir. Bazen övgüye yakın bir vakar hissi taşır, bazen de iletişim kurmayı zorlaştıran bir durum olarak eleştirilir. Sözün etkisi, bir insanın ağzından tek kelime almanın ne kadar güç olduğunu çok somut anlatmasından gelir. Az sözlü kişiliği güçlü biçimde resmeder.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü