Ağzından Kaçırmak Ne Demek?
Anlamı: istemediği hâlde boş bulunup söyleyivermek: 'Sen onun için en fena tabirleri kullanıyorsun, asabisin, ağzından çirkin şeyler kaçırıyorsun.' -P. Safa.
Ağzından kaçırmak deyimi, bir şeyi aslında söylemek istemediği halde boş bulunup aniden ağzından cikarivermek anlamına gelir. Bu ifade, dilin zihin üzerindeki denetimi bir anlık kaybettiği durumları anlatır. Kişi bazen bir sırrı, bazen saklamak istediği bir bilgiyi, bazen de uygun bulmadiği bir düşüncesini farkına varmadan söyleyebilir. Deyim bu nedenle mahremiyet, dikkat ve kontrol kavramlariyla yakından bağlantılıdır. Söylendiği yerde çoğu zaman hafif bir pişmanlik ve “ağzımdan kaçtı” savunması hissedilir. Halk dilinin gücü burada istemsiz çıkışı “kaçmak” fiiliyle vermesindedir; sanki söz, kişinin kontrolunden kurtulup koşmuş gitmiş gibidir. Bu da anlık dalgınlığı ve sonradan gelen farkındalığı iyi anlatır. Günlük hayatta aile sırları, iş konuları, duygusal itiraflar ve istemeden açığa vurulan bilgiler için sık kullanılır. Bir şeyin ağızdan kaçması, artık geri alınamayan bir söze donustuğu için deyim aynı zamanda geri donulmezlik duygusu da taşır.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü