Ağzını Açacağına Gözünü Aç Ne Demek?
Anlamı: dikkatli ol, uyanık ol.
Ağzını açacağına gozunu aç atasözü, boş yere konuşmak, şikayet etmek ya da sözle oyalanmak yerine dikkatli, uyanık ve tedbirli olmanın daha doğru olduğunu anlatır. Buradaki karşıtlık açıktır: ağzı açmak, yanı konuşmak, yakınmak veya laf etmek; gözü açmak işe fark etmek, dikkat kesilmek ve tehlikeyi ya da fırsatı zamanında görmektir. Atasözü bu nedenle pratik zekâ ve farkındalık yanlışına karşı bir uyarıdır. Hayatta sadece söylemek yetmez; asıl olan olan biteni görmek ve ona göre hareket etmektir. Günlük dilde dalgınlık, tedbirsizlik, safça davranma veya boş konuşma bağlamlarında kullanılır. Söylendiği yerde hafif sert bir öğüt vardır. Halk bilgeliği burada sözü ikinci plana itmez ama gözlem ve dikkat olmadıkça sözün işe yaramayacağını söyler. Bu nedenle atasözü, temkin, uyanıklık ve akıllı davranış ogudu veren yerleşik halk sözlerinden biridir. Konuşmanın kolay, tedbirli olmanın işe daha değerli olduğunu hatırlatır.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü