Ağzını Tutmak Ne Demek?
Anlamı: 1) boşboğazlık etmemek; 2) kötü söz söylememek; 3) bir konuda arzu edilmeyen düşüncelerin açığa çıkmasını susarak önlemek.
Ağzını tutmak deyimi, boşboğazlık etmemek, kötü söz söylememek veya arzu edilmeyen düşünceleri açığa vurmadan susmayı başarmak anlamına gelir. Burada “tutmak” kelimesi, dilin doğal akışını bir irade gücüyle dizginleme düşüncesini taşır. Kişi konuşabilecek durumdadır ama kendini frenler; gereksiz sözü, kırıcı ifadeyi veya sakıncalı bilgiyi içinde tutar. Bu nedenle deyim, söz disiplini ve özdenetimle yakından ilgilidir. Günlük dilde sır saklama, kendini tutma, kavga esnasında hakaretten kaçınma ya da boş konuşmama bağlamlarında sık kullanılır. Söylendiği yerde olgunluk ve kontrollu davranış duygusu vardır. Halk bilgeliği burada çok konuşmanın değil, yerinde susmanın değerini öne çıkarır. Dil serbest bırakılırsa zarar doğabilir; tutulursa hem kişi hem çevre korunabilir. Bu yüzden deyim, söz söyleme gücü olanın aynı zamanda onu tutabilme becerisini de erdem sayan güçlü bir ifadedir. Denge, sabır ve ölçülü dil kullanımı bu deyimin merkezindedir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü