Ağzının İçi Yangın Yerine Dönmek Ne Demek?
Anlamı: ağzının tadı bozulmak, tat alma duyusunu yitirmek: 'Ağzımın içi yangın yerine dönüp yine de ağrılar kesilmeyince çok sıkıntılı bir vaziyete düştüm.' -R. N. Güntekin.
Bu deyim, ağız içinin yara, tahriş, yanma ya da tat bozulması yüzünden büyük rahatsızlık vermesini anlatır. Yangın yerine benzetmesi, acının yaygınlığını ve şiddetini çok iyi hissettirir. Burada küçük bir sızı değil; yemek yemeyi, konuşmayı, hatta şu içmeyi zorlaştıran bir durum söz konusudur. Aft, ağır hastalık, ilaç etkisi veya çok yakıcı yiyecekler sonrası bu ifade kullanılabilir. Halk dili bedensel acıları görünür sahnelere dönüştürmeyi sever; ağız içinin yangın yerine dönmesi de bu geleneğin güçlü örneklerinden biridir. Deyim, görünmeyen bir acıyı dışarıdan anlaşılır kılar. Bir insanın yüzüne baktığınızda içerideki yanmayı göremeyebilirsiniz ama bu söz onun ne kadar zorlandığını hemen hissettirir. Kimi zaman mecazî, çoğu zaman gerçek bir bedensel sıkıntıyı anlatır. Basit gibi duran bir rahatsızlığın hayat kalitesini ne kadar bozabileceğini de açık eder. Böylece küçük bir organın acısının bütün günlük düzeni altüst edebileceğini vurgular.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü