Ağzıyla İçmesini Bilmek Ne Demek?
Anlamı: sözünü, sohbetini karşıdaki kişiyi incitmeyecek bir biçimde ayarlamak.
Ağzıyla içmesini bilmek, bir kişinin sözünü yerinde kullanmasını, konuşmasını karşısındakini kırmayacak ölçüde ayarlamasını ve sosyal incelikleri gözetmesini anlatan zarif bir deyimdir. Burada içmek fiziksel bir eylem gibi görünse de esasen ağız kullanımındaki terbiye ve ölçü öne çıkar. İnsan yalnızca ne söylediğiyle değil, nasıl söylediğiyle de değerlendirilir. Ağzıyla içmesini bilen kişi, nerede susacağını, nerede konuşacağını, nasıl hitap edeceğini ve karşısındakini nasıl incitmeyeceğini bilir. Bu yönüyle deyim, halkın dil terbiyesi anlayışını çok net yansıtır. Günlük dilde görgülü, sohbet adabını bilen, sözü taşırmadan kullanan insanlar için övgüyle söylenir. İçinde nezaket, ölçü ve sosyal zekâ vardır. Ağzının perhizi olmayan kişinin karşıtıdır denebilir. Halk dilinin beden üzerinden ahlaki inceliği anlattığı örneklerden biri olan bu deyim, konuşma ile karakter arasında kurulan bağı da gösterir. Güzel konuşmak yalnızca süslü laf etmek değil, ağzıyla içmesini bilmek yani diliyle insan kırmamaktır. Bu nedenle söz, edep ve incelik açısından oldukça kıymetli bir değerlendirme taşır.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü