Anlamı
bir iddiadaki doğruluk ancak deney veya sınav sonucunda belli olur.
Detaylı Açıklama
Akı karası geçitte belli olur atasözü, bir iddianın, bir kişinin gerçek değerinin ya da bir işin doğruluğunun ancak sınav anında, zorlu koşullarda veya sonuç ortaya çıktığında anlaşılacağını anlatır. Buradaki 'geçit', kolay olmayan, insanı deneyen bir eşiği temsil eder. Günlük hayatta herkes kendini güçlü, bilgili, dürüst ya da başarılı gösterebilir; fakat önemli olan, iş ciddileştiğinde ne yaptığıdır. Atasözü bu nedenle görünüşle gerçeği ayıran bir sınama düşüncesi taşır. Kişinin sözü değil, uygulaması; iddiası değil, sınavdan çıkışı önemlidir. Bu söz özellikle rekabet, çalışma, dostluk, cesaret ve güvenilirlik konularında sık kullanılır. Zor zamanlar geldiğinde kimlerin gerçekten dayanıklı, becerikli ya da dürüst olduğu daha net görülür. Halk bilgeliğinde geçit, hayatın dar ve zor yoludur; oradan geçince kimin ne olduğu anlaşılır. Bu yüzden atasözü, sonucu beklemeden hüküm vermemeyi öğütler. Gerçek ile iddia arasındaki farkı ortaya çıkaran hayat sınavlarını yalın ama güçlü biçimde anlatır.
Örnek Cümleler
- Antrenmanda hepsi iddialıydı, maça çıkınca ayrıldılar; akı karası geçitte belli olur.
- Sözünde duracağını herkes söylüyor ama akı karası geçitte belli olur, biraz bekleyelim.
- Ekipteki iddialı isimlerin yarısı ilk zorlukta çekildi; akı karası geçitte belli olur.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Doğruyu yanlıştan, sağlamı çürükten ayırmak demektir. Renk burada bir kimlik değil, ortaya çıkan sonuçtur; kimin ak kimin kara olduğu ancak zorlu geçitte, yani sınav anında görülür.
Sınavda, işe alımda, ortaklıkta ve uzun yıllara dayanan dostluklarda kullanılır. Hepsinde ortak olan şey, kişinin kendisi hakkında söyledikleriyle zor anda yaptıkları arasında bir fark çıkma ihtimalinin bulunmasıdır.
İddianın kendisinin bir ölçü sayılmamasını öğütler. Herkes kendini anlatabilir; söz, bu anlatıyı bir kenara koyup kişinin zor anda ne yaptığına bakmayı, hükmü de ancak o zaman kurmayı ister.