Akıl Akıl, Gel Çengele Takıl Ne Demek?
Anlamı: bir sorunun nasıl çözümleneceğini düşünememe durumunda söylenen bir söz.
Akıl akıl, gel çengele takıl sözü, çözüm bulunamayan, içinden çıkılamayan ya da düşünce yolunun tıkandığı durumlarda söylenen alaylı ve biraz da bezgin bir ifadedir. Kişi ne kadar düşünse de sonuca ulaşamaz; akıl çağrılır ama işe yaramaz gibidir. Buradaki “çengel” imgesi, düşüncenin bir yere takılıp kalmasını, akışın bozulmasını ve zihinsel ilerleyişin durmasını anlatır. Bu söz, halk dilinde özellikle karışık meselelerde, zeka gerektiren ama çözülemeyen işlerde ya da insanın kendi düşüncesine sinirlendiği anlarda ortaya çıkar. İçinde hem kendine hem duruma karşı hafif bir mizah vardır. Büyük bir felsefi çözüm arayışından çok, gündelik çıkmazların dile getirilişidir. İnsan bazen aklına güvenerek başlar ama sonunda “akıl akıl, gel çengele takıl” noktasına gelir. Deyim bu tükenmişliği ve düşünce tıkanmasını neşeli bir alayla ifade eder. Türkçede zihinsel sıkışmayı, çözüm üretememeyi ve işlerin sarpa sarmasını halk ağzına yakın bir renk içinde anlatan dikkat çekici sözlerden biridir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü