Akıl Olmayınca ne Yapsın Sakal? Ne Demek?
Anlamı: kişi yaşlandığında olgunlaşmayıp akılsız kalmışsa çocukça işler yapar.
Akıl olmayınca ne yapsın sakal atasözü, insanın yalnızca yaş almasının ya da dış görünüşte olgun görünmesinin gerçek akıl ve olgunluk getirmeyeceğini anlatır. Sakal burada yaşın, yetişkinliğin ve görünürdeki ciddiyetin sembolüdür. Ancak atasözü, asıl değer olan aklın ve olgun davranışın bunlardan bağımsız olduğunu söyler. Yani bir insan yaşça büyük olabilir, görünüşü ağırbaşlı olabilir; fakat düşüncesiz ve çocukça davranıyorsa bu dış işaretlerin pek anlamı kalmaz. Bu söz özellikle yaşı ilerlemiş olduğu halde akılsızca, aceleci ya da yersiz işler yapan kişileri eleştirirken kullanılır. İçinde hafif alay vardır ama verdiği ders nettir: Olgunluk biyolojik değil, zihinsel ve davranışsal bir meseledir. Halk kültüründe yaşa saygı önemlidir; buna rağmen bu atasözü, yaşın tek başına yeterli bir ölçü olmadığını cesurca söyler. Gerçek ağırlığın görünüşte değil, düşüncede ve davranışta bulunduğunu vurgulayan güçlü bir halk eleştirisidir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü