Aklı Başına Gelmek Ne Demek?
Anlamı: 1) davranışlarının yanlışlığını sezerek doğru yolu bulmak: 'O zaman her şey düzelir, erkeğin de aklı başına gelir.' -P. Safa. 2) ayılmak, kendine gelmek: 'Bir hastalık hâli olduğu anlaşılan bu ilk sersemlikten sonra yavaş yavaş aklı başına gelmektedir.' -R. N. Güntekin.
Aklı başına gelmek deyimi, bir kişinin daha önce yaptığı yanlışların farkına varıp doğru yolu görmesi, düşüncesini toparlaması veya bazen sersemlikten çıkıp kendine gelmesi anlamında kullanılır. Bağlama göre ahlakı bir uyanış, pratik bir toparlanma ya da fiziksel-ruhsal bir kendine geliş anlatabilir. Kişi önce dağınık, şaşkın, düşüncesiz veya yanlış bir durumdadır; sonra bir deneyim, uyarı ya da sarsıcı olay sonucunda durumu kavrar ve toparlanır. Deyim bu yüzden değişim anını anlatır. Günlük hayatta hatasını anlayan, savrulmayı bırakıp daha sağlıklı düşünmeye başlayan ya da kendine gelen kişiler için çok kullanılır. İçinde hem ders alma hem de toparlanma vardır. Söz, insanın her zaman aynı düzeyde bilinçte olmadığını; bazen yaşadığı şeylerin onu olgunlaştırdığını gösterir. Uyanışın, fark edişin ve yeniden dengeye gelişin dildeki en işlevli ifadelerinden biridir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü