Aklı Zıvanadan Çıkmak Ne Demek?
Anlamı: delirmek, aklını oynatmak.
Bu deyim, kişinin aklını oynatacak kadar ağır bir ruhsal bozulma yaşamasını, delirecek noktaya gelmesini ya da tamamen denge dışı davranır hâle gelmesini anlatır. Gündelik dilde bazen gerçek bir zihinsel çöküşe, bazen de aşırı öfke, bunaltı veya baskı yüzünden ölçüyü kaçıran hâllere abartılı biçimde uygulanır. Buradaki vurgu, sıradan şaşkınlık ya da geçici dalgınlıkta değil; düzenli akıl işleyişinin yerinden çıkmasındadır. 'Zıvana' imgesi, yerinden fırlayan ve rayından çıkan şeyi düşündürdüğü için deyim çok görseldir. Kişi artık sağlıklı karar veremiyor, dengesiz davranıyor veya gerçeklikle bağını zor kuruyor görünür. Bu yüzden ifade oldukça serttir ve her bağlamda dikkatli kullanılmalıdır. Söylendiğinde, duygusal ya da zihinsel taşkınlığın sınırı aştığı anlaşılır. Bu da deyimi hem korkutucu hem de güçlü bir anlatım hâline getirir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü