Anlamı
geceki sarhoşluğun mahmurluğunu taşıyan.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir kişinin önceki geceden kalan sarhoşluk, yorgunluk ve sersemlik hâlini ertesi güne taşımasını anlatır. En yaygın kullanımında içkinin bıraktığı mahmurluğu ifade eder; ancak bazen gece boyu süren uykusuzluk, eğlence ya da yorgunluk sonrası bitkin hâller için de mecazen söylenebilir. Kişinin yüzü solgun, başı ağır, dikkati dağınık ve bedeni isteksiz görünüyorsa 'akşamdan kalmış' denir. Deyimin etkisi, bir gecenin yükünün ertesi güne taşındığını hissettirmesindedir. Sadece fiziksel rahatsızlığı değil, zihinsel yavaşlamayı ve toparlanamama durumunu da içerir. Günlük dilde hem durum tespiti hem de hafif alay amacıyla sık kullanılır. Özellikle geç saatlere kadar süren eğlence sonrası sabah mahmurluğu için çok yerleşik bir sözdür. Böylece bir insanın bugünkü hâlinin aslında dünkü hayatından kaldığını anlatır. Dünle bugün arasında taşınan yorgunluğun ve dengesizliğin kısa, canlı ve herkesçe anlaşılır ifadesi hâline gelmiştir.
Örnek Cümleler
- Sabah toplantısına akşamdan kalmış gibi geldi.
- Yüzünden belli, tam akşamdan kalmış bir hâli var.
- Düğünden sonra herkes biraz akşamdan kalmış gibiydi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
En çok önceki geceden kalan sarhoşluk ve mahmurluk hâlini anlatır. En yaygın kullanımında içkinin bıraktığı mahmurluğu ifade eder; ancak bazen gece boyu süren uykusuzluk, eğlence ya da yorgunluk sonrası bitkin hâller için de mecazen söylenebilir.
Evet, uykusuzluk, aşırı yorgunluk veya geceki hareketliliğin ertesi güne bıraktığı sersemlik için mecazen kullanılabilir. Kişinin yüzü solgun, başı ağır, dikkati dağınık ve bedeni isteksiz görünüyorsa 'akşamdan kalmış' denir.
Evet, çoğu kullanımda hafif alay, takılma veya gözlem tonu bulunabilir. Günlük dilde hem durum tespiti hem de hafif alay amacıyla sık kullanılır.