Anlamı
malın iyisini alan, onu tasasız kullanır.
Detaylı Açıklama
Al malın iyisini, çekme kaygısını atasözü, kaliteli ve sağlam mal alan kişinin sonradan dert, tamir, uğraş ve pişmanlık yaşamayacağını anlatır. Bu söz, ilk anda pahalı ya da zahmetli görünen iyi seçimin uzun vadede rahatlık sağlayacağını vurgular. Halk bilgeliğinde ucuz veya kötü malın tekrar masraf, sıkıntı ve zaman kaybı doğurduğu sıkça gözlenmiştir. Atasözü de bu deneyimden çıkar. İnsan bazen anlık kazanç için düşük kaliteyi seçer; fakat sonra bozulma, eksiklik, memnuniyetsizlik ve tekrar alma ihtiyacı nedeniyle daha büyük külfetle karşılaşır. Oysa iyi mal, başta daha özenli seçim istese de sonrasında huzur verir. Bu söz yalnız eşya için değil, daha geniş anlamda sağlam tercih yapmak için de mecazi biçimde kullanılabilir. Nitelikli seçim, geçici rahatlıktan daha değerlidir. Türkçede kalite ile iç huzuru arasındaki bağı, gündelik hayat deneyimi üzerinden kuran çok pratik atasözlerinden biridir. Başta doğru seçmenin, sonradan gereksiz kaygıyı azalttığını net biçimde söyler.
Örnek Cümleler
- Pahalı geldi ama on yıldır tek arıza vermedi; al malın iyisini, çekme kaygısını.
- Ucuz ayakkabıyı üç ayda değiştirdi, iyisini alan hâlâ giyiyor; al malın iyisini, çekme kaygısını.
- Kereste seçerken en sağlamını aldı, kapı yıllardır tıkır tıkır kapanıyor; al malın iyisini, çekme kaygısını.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Sonradan uğraşmamayı vaat eder. İyi seçilen mal kullanılırken sahibine dert çıkarmaz; kişi tamir, değiştirme ya da pişmanlık düşünmeden onu kullanır. Vurgu da bu rahatlıktadır, söz kısa yoldan bunu söyler.
Çıkış noktası maldır ve söz asıl olarak onu anlatır. Benzetme yoluyla sağlam bir tercih yapmanın sonradan rahat ettirdiği başka durumlar için de söylendiği olur; ölçü, seçimin niteliğidir.
Kullanım sırasında çıkan tasaya işaret eder. Bozulur mu, yeter mi, yeniden almak gerekir mi gibi sorular kaygıyı doğurur; iyisini alan kişi bunları hiç düşünmez, söz de bu farkı anlatır.