Alaşağı Etmek Ne Demek?
Anlamı: 1) yetkilerini elinden alıp birini yerinden uzaklaştırmak, atmak, kovmak; 2) kapıp yere vurmak; 3) mec. kötülemek, değersiz göstermek: 'Her on yılda bir, geçmişten bu yana süregelen edebiyatı alaşağı ediyoruz.' -T. Uyar.
Alaşağı etmek deyimi, birini bulunduğu yerden indirmek, yetkisini elinden almak, yere sermek ya da mecaz olarak değerini düşürmek anlamlarında kullanılan çok yönlü bir ifadedir. Fiziksel kullanımında gerçekten yere vurmayı veya devirmeyi anlatabilirken, mecaz kullanımında bir kişinin makamdan düşürülmesini, otoritesinin kırılmasını veya saygınlığının azaltılmasını ifade eder. Bu yüzden siyasi, toplumsal, kurumsal ve edebi bağlamlarda sık karşılık bulur. Bir düşünceyi, kişiyi ya da yapıyı alaşağı etmek, ona karşı sert bir tasfiye veya değersizleştirme hareketidir. Deyim yalnız sıradan eleştiriyi değil, kökten sarsmayı ima eder. Günlük dilde, birini bulunduğu yerden indirme kararlılığını ve şiddetini anlatırken çok etkilidir. Eski gücün yerinden edilmesi duygusunu taşır. Yüksekten aşağıya indirme imgesi sayesinde, otorite kaybını son derece somut biçimde görünür kılan güçlü bir deyimdir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü