Alçacık Eşeğe Herkes Biner Ne Demek?
Anlamı: güçsüz ve koruyucusuz bir kimseyi buyruk altına almak ve ezmek kolaydır.
Alçacık eşeğe herkes biner atasözü, güçsüz, sahipsiz, korumasız ya da karşı koyamayacak durumda olan kişilerin kolayca ezildiğini, üstlerine gelindiğini ve buyruk altına alınabildiğini anlatır. Buradaki alçak eşek benzetmesi, direnci zayıf ve kendini savunması güç olan kişiyi temsil eder. Atasözü toplumsal ilişkilerde güç dengesinin nasıl işlediğini açık biçimde gösterir. İnsanlar çoğu zaman kuvvetli olana değil, zayıf gördüğüne yüklenir. Bu yüzden söz yalnız mağduru anlatmaz; aynı zamanda çevrenin acımasızlığını da eleştirir. İş yerinde, ailede, mahallede ya da genel toplumsal hayatta koruyucusuz kalan kişiler benzer baskılarla karşılaşabilir. Atasözü, merhamet çağrısı kadar güç ilişkilerine dair sert bir gözlem de içerir. Halk bilgeliğinde güçlü olana saygı, zayıf olana baskı döngüsü sıkça gözlenmiştir. Bu söz de o haksızlığı teşhir eder. Korunmayanın daha çok ezildiğini, altta kalanın daha fazla yük yüklendiğini acı ama gerçekçi bir şekilde anlatır.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü