Anlamı
bir işin nasıl bir sonuç vereceğini ancak Tanrı bilir ama insan da kafasını kullanarak aşağı yukarı bir tahminde bulunabilir.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, nihai ve kesin bilgiyi yalnızca Tanrı'nın bileceğini; ancak insanın da aklını, tecrübesini ve gözlemini kullanarak bir işin nereye varacağını az çok sezebileceğini anlatır. Burada hem tevazu hem akıl birlikte vardır. İnsan her şeyi bildiğini sanmamalıdır; ama hiçbir şey anlayamazmış gibi de davranmamalıdır. Halk sözü, sezgi ile muhakemeyi dengeleyen bir noktada durur. Bazen bir olayın sonu açıkça görünmez; yine de davranışlardan, işaretlerden, gidişattan bir sonuç tahmin edilebilir. Atasözü tam da bu insanı sezme gücüne işaret eder. Özellikle yaşanmışlık ve dikkat, kişiye görünenden fazlasını okuma imkânı verir. Bu söz, kesin hüküm vermekle ihtiyatlı tahmin arasında kurulan sağlıklı çizgiyi anlatır. Ne kendini mutlak bilge sayarsın ne de bütünüyle kör kalırsın. Hayatın akışında bazı şeyler yalnızca Allah tarafından bilinir; fakat akıllı insan da işaretleri boşa okumaz. Deneyim, çoğu zaman sessiz bir önsezi üretir.
Örnek Cümleler
- Sonucun ne olacağını kesin söyleyemem ama Allah bilir, kul da sezer.
- İnsan bazen gidişata bakıp sonucu aşağı yukarı tahmin edebilir.
- Allah bilir ama kul da sezer; onun o gecede nerede olduğunu herkes anladı.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Kesin ve mutlak bilginin Tanrı'ya ait olduğunu söyler; insanınsa ancak işaretlerden hareketle tahminde bulunabileceğini kabul eder.
İnsanın gözlem, tecrübe ve akıl yoluyla bir olayın sonucunu bütünüyle değilse de yaklaşık olarak hissedebileceğini ifade eder.
Bir işin sonu tam belli olmasa da gidişattan kötü ya da iyi bir sonuç çıkarılabildiğinde bu atasözü uygun ölür.