Allah Çam İsteyene Çam, Mum İsteyene Mum Verir Ne Demek?
Anlamı: Tanrı bol harcayana bol, az harcayana az verir.
Bu atasözü, insanın tuttuğu ölçüye, harcama biçimine ve hayatı yaşama tarzına göre karşılık gördüğünü anlatır. Büyük düşünen, büyük hareket eden ve bol harcayan kişiye geniş imkanlar; daha dar yaşayan, küçük ölçekte kalan kişiye işe ona uygun ölçüde karşılık verildiği düşüncesi sözün merkezindedir. Burada yalnız maddi harcama değil, hayata açılma biçimi de vardır. Kimi insan dar bir çevreyle yetinir, kimi daha geniş bir alanda risk alır. Atasözü, bu ölçeğin sonucu da etkilediğini söyler. Halk bilgeliğinde insanın niyeti, eli açıklığı ve tuttuğu yol ile gördüğü karşılık arasında bir bağ kurulur. Sözün içinde kader duygusu bulunsa da, kişinin kendi seçtiği ölçünün önemini de hissettirir. Az isteyenle çok isteyenin dünyası bir olmaz. Bu atasözü özellikle cömertlik, yaşayış tarzı ve geniş imkana kavuşma meselelerinde söylenir. İnsanın tuttuğu yol ne kadar genişse, karşılığı da çoğu zaman ona göre büyür. Ölçek küçükse sonuç da küçük kalabilir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü