Allah Sağ Gözü (eli) Sol Göze (ele) Muhtaç Etmesin Ne Demek?
Anlamı: Tanrı kimseyi kimseye, en yakınlarına bile muhtaç etmesin.
Bu atasözü, insanın en yakınlarına bile muhtaç duruma düşmemesi için edilen bir duadır. Sağ gözün sol göze muhtaç olması benzetmesi, insanın kendi varlığının parçaları kadar yakın kimselere bağımlı hale gelmesini anlatır. Burada yakınlık küçümsenmez; fakat muhtaçlık ağır bir durum olarak görülür. Halk zihninde bağımsız yaşayabilmek, kendi işini görebilmek ve kimseye yük olmamak büyük bir değer sayılır. Bu yüzden atasözü özellikle yaşlılık, hastalık, yoksulluk veya güçten düşme bağlamında söylenir. İnsan sevdiğine dayanabilir, onun desteğini görebilir; ama yine de elden ayaktan düşüp mecbur kalmak ayrı bir acı olarak düşünülür. Söz hem dua hem de hayat tecrübesi taşır. Sağlamlık, sağlık ve kendi işini görebilme nimeti burada öne çıkar. İnsanın kıymetini en çok kaybetme ihtimali belirince anlaması da bu sözün arkasındaki duygulardan biridir. Muhtaç olmamak, yalnız ekonomik değil bedensel ve duygusal bir özgürlük arzusu olarak da görünür.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü