Anlamı
allamelik taslamak.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir kimsenin kendini çok bilgili, her konuda söz sahibi ve otoriteymiş gibi göstermesini anlatır. Burada esas vurgu gerçek bilgiden çok, kişinin takındığı havadadır. Allame kesilen kişi çoğu zaman başkalarına üstten konuşur, kesin hükümler verir, bilmediği konularda bile bilir görünmeye çalışır. Bu nedenle söz, yalnızca bilgiçliği değil, bilgiçlik tavrının yapaylığını da eleştirir. Günlük hayatta tartışmalarda, uzmanlığı olmadığı hâlde kesin konuşan kişiler için sıkça kullanılır. Deyimin tonunda açık bir küçümseme vardır; çünkü kişi gerçekten allame değildir, yalnızca öyleymiş gibi davranıyordur. Bu ifade, sahte otorite kurma çabasını görünür kılar. Özellikle herkesin üstüne konuşan, sözü tekeline alan ve karşısındakini cahil yerine koyan tavırlar için çok uygundur. Böylece bilginin kendisini değil, bilgi görüntüsüyle üstünlük kurma girişimini hedef alır. Kişinin tavrını, yapmacıklığını ve abartılı özgüvenini birkaç kelime içinde çarpıcı biçimde eleştirir.
Örnek Cümleler
- Topu topu iki kitap okudu, masada allame kesildi, kimseyi konuşturmadı.
- Konu açılır açılmaz allame kesilir, hiçbir itirazı da kabul etmez.
- Hiç bilmediği bir alanda allame kesilince masadakiler şaşkın şaşkın birbirine baktı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir anda o role bürünmeyi katar. Kişi yavaş yavaş bilgili olmaz; konu açılınca birden allame tavrı takınır. Fiil bu ani dönüşü ve yapaylığı duyurur, kalıbın alayı da oradan gelir.
Aynıdır. Allame kesilmek doğrudan allamelik taslamak demektir; ikisi de bilgisiz olduğu hâlde her şeyi bilir görünmeyi bildirir. Aralarında bir anlam farkı aramak gerekmez, söyleyiş tercihi değişir yalnızca.
Söylenmez. Kalıbın çekirdeği, bilginin gerçekte bulunmamasıdır. Bilen kişi konuşunca bu söz kullanılmaz; söz yalnız bilir görünme tavrını hedef alır. Ayrım bilgi ile görüntü arasında kurulur.