Anlamı
allamelik taslamak.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir kimsenin kendini çok bilgili, her konuda söz sahibi ve otoriteymiş gibi göstermesini anlatır. Burada esas vurgu gerçek bilgiden çok, kişinin takındığı havadadır. Allame kesilen kişi çoğu zaman başkalarına üstten konuşur, kesin hükümler verir, bilmediği konularda bile bilir görünmeye çalışır. Bu nedenle söz, yalnızca bilgiçliği değil, bilgiçlik tavrının yapaylığını da eleştirir. Günlük hayatta tartışmalarda, uzmanlığı olmadığı hâlde kesin konuşan kişiler için sıkça kullanılır. Deyimin tonunda açık bir küçümseme vardır; çünkü kişi gerçekten allame değildir, yalnızca öyleymiş gibi davranıyordur. Bu ifade, sahte otorite kurma çabasını görünür kılar. Özellikle herkesin üstüne konuşan, sözü tekeline alan ve karşısındakini cahil yerine koyan tavırlar için çok uygundur. Böylece bilginin kendisini değil, bilgi görüntüsüyle üstünlük kurma girişimini hedef alır. Kişinin tavrını, yapmacıklığını ve abartılı özgüvenini birkaç kelime içinde çarpıcı biçimde eleştirir.
Örnek Cümleler
- Komşunun oğlu yine allame kesilmiş, mahalle çalkalandı.
- Her tartışmada allame kesilmesi insanları yoruyor.
- Bir kitap okudu diye hemen allame kesilmesin.
Kökeni ve Hikayesi
Söylenenlere göre Arapça kökenli 'allame' sözcüğü çok bilgili kimse anlamı taşır. Halk dilinde bu yüksek sıfatın yapay biçimde sahiplenilmesi, alaycı bir eleştiri kalıbına dönüşmüştür.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Benzer bağlamlarda "allamelik taslamak" ifadesi de kullanılabilir. Ancak her deyimin kendine özgü ton ve vurgusu vardır.
Genellikle hayır; daha çok bilgi görüntüsü veren ama tavrıyla bunu yapaylaştıran kişiler için kullanılır. Günlük hayatta tartışmalarda, uzmanlığı olmadığı hâlde kesin konuşan kişiler için sıkça kullanılır.
Çok yakındır; allame kesilmek daha çok kişinin o role bürünmesini, allamelik taslamak ise o tavrı göstermesini öne çıkarır.