Almadan Vermek Allah’a Mahsus Ne Demek?
Anlamı: insan yaptığı herhangi bir şey için mutlaka karşılık bekler.
Almadan vermek Allah’a mahsus atasözü, insanların çoğu zaman yaptıkları şey karşılığında bir beklenti taşıdıklarını, karşılıksız vermenin ise olağan değil istisnai bir erdem olduğunu anlatır. Buradaki temel vurgu, insan doğasının karşılık beklemeye yatkın olduğu üzerinedir. Bir iyilikte teşekkür, bir emekte ücret, bir yardımda değer bilme, bir ilişkide bağlılık beklenebilir. Atasözü, bu beklentiyi insanlık hali olarak kabul ederken karşılıksız vermeyi daha yüksek ve ilahi bir düzeye yerleştirir. Böylece hem insanın sınırını hem de idealleştirilen cömertliği aynı anda anlatır. Günlük hayatta vefa, borç, çıkar ilişkileri ve karşılıklı beklentiler konuşulurken sık kullanılır. İçinde hafif gerçekçilik vardır; insanın tamamen karşılıksız davranmasını nadir görür. Bu nedenle kimi zaman sitemle, kimi zaman dünyayı olduğu gibi anlatan bir kabullenişle söylenir. Türkçede iyilik, çıkar, beklenti ve insan tabiatı üzerine kurulu en açık halk gözlemlerinden biridir. Karşılıksızlığın ne kadar zor bir erdem olduğunu hatırlatır.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü