Alt Çenesi Oynamak Ne Demek?
Anlamı: rüşvet alıp yemek.
Bu deyim, bir kimsenin rüşvet alıp yemesi, yani görevini veya yetkisini dürüst olmayan biçimde maddi çıkar karşılığında kullanması anlamında kullanılır. İfade argolu ve eleştirel bir tona sahiptir. Burada alt çenenin oynaması, kişinin ağzına haram lokma götürmesi ya da menfaat için ağzını çalıştırması yönünde mecazlı bir çağrışım kurar. Deyim, yalnızca para almayı değil, bu alımın kirli ve ahlaken sorunlu tarafını da hissettirir. Özellikle memuriyet, aracılık, iş bağlama, ruhsat çıkarma ve benzeri alanlarda usulsüz menfaat sağlama durumları için söylenir. Halk ağzında açıkça 'rüşvetçi' demek yerine daha çarpıcı ve imalı bir ifade olarak iş görür. İçinde küçümseme, öfke ve ahlaki yargı vardır. Bu nedenle sıradan çıkar arayışından daha ağır bir suçlama taşır. Deyim, kişinin dürüstlüğünü kaybettiğini ve ağzını oynatırken vicdanını susturduğunu sezdiren sert bir halk eleştirisidir. Rüşvetin gündelik dildeki en canlı ve iğneleyici anlatımlarından biridir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü