Altından Girip Üstünden Çıkmak Ne Demek?
Anlamı: 1) malı, parayı düşüncesizce harcayıp tüketmek: 'Babasından kalan servetin altından girip üstünden çıkmıştı.' -R. N. Güntekin. 2) ne yapıp edip istediğini yaptırmak; 3) halletmek; 4) karıştırmak.
Bu deyim, bağlama göre birkaç farklı anlam taşır; en yaygın kullanımlarından biri, malı ve parayı düşüncesizce harcayıp tüketmektir. Kişi eline geçen imkânı ölçüsüzce kullanır, hesabını bilmez ve varlığını hızla eritir. Ancak deyim yalnız bununla sınırlı değildir; bazen bir işi ne yapıp edip halletmek, bazen bir kişiyi türlü yollarla ikna edip istediğini yaptırmak, bazen de bir şeyi karıştırıp altüst etmek anlamlarında da kullanılır. Ortak nokta, bir şeyin etrafında yoğun ve baskın bir hareket içinde olmaktır. Birinin altından girip üstünden çıkmak, onun üzerinde sürekli işlem yapmak, zorlamak, kurcalamak ve bırakmamaktır. Bu yüzden deyim hem para harcama hem de müdahale etme yoğunluğunu anlatan çok yönlü bir ifadedir. Halk dilinde bu çeşitlilik sık görülür; çünkü asıl duygu, sınır aşan bir uğraş ya da tüketim hâlidir. Ölçü kaçtığında, işin dengesi bozulduğunda ve kişi elindekine ya da karşısındakine fazla yüklendiğinde bu deyim tam yerine oturur.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü