Aman Diyene Kılıç Kalkmaz Ne Demek?
Anlamı: mertliğinize güvenip size teslim olan düşmanın canına kıyılmamalıdır.
Aman diyene kılıç kalkmaz atasözü, teslim olan, merhamet dileyen ya da canını bağışlatmak isteyen birine karşı artık saldırının sürdürülmemesi gerektiğini anlatır. Bu söz, halk kültüründe mertlik, yiğitlik ve savaş ahlakı ile ilişkilidir. Gerçek güç, düşmanı ezmeye devam etmekte değil; teslim olana karşı ölçüyü korumakta görülür. Atasözü bu yönüyle yalnız savaş sahnesine ait değildir; günlük hayatta da kendini savunamayacak hale gelen, geri adım atan ya da af dileyen birine daha fazla yüklenmemek gerektiğini öğütler. İçinde merhamet ve sınır bilgisi vardır. Güçlü olanın elindeki imkan, merhametle dengelenmelidir. Halk dilinde mertliğin önemli kurallarından biri olarak yaşamıştır. Bu nedenle söz yalnız acımayı değil, onurlu davranmayı da anlatır. Yenileni ezmemek, geri çekilene fırsat tanımak ve düşene vurmayı bırakmak gerektiğini söyleyen güçlü bir ahlak cümlesidir. Gücün ölçüyle birleştiğinde değer kazandığını hatırlatır.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü