Anlamı
'anamın sütü bana nasıl helal ise bu da sana öyle helal olsun' anlamında kullanılan bir söz:
'Şimşek gibi çakan ağrılardan beni kurtarsınlar, servetimin yarısını anamın ak sütü gibi vereyim.' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
Ananın ak sütü gibi sözü, bir şeyin helalliğini en kesin biçimde bildirmek için kullanılır. Anlamı, anamın sütü bana nasıl helal ise bunun da sana öyle helal olmasıdır. Anne sütü halk dilinde tartışılmaz helalliğin karşılığıdır; bir kimseye verilen para, mal ya da hak bu sözle anıldığında arkasında hiçbir gönül darlığı bulunmadığı söylenmiş olur. Kalıp çoğunlukla helal olsun bölümüyle birlikte söylenir. Borç bağışlanırken, hak helal edilirken, emeğin karşılığı verilirken ya da bir ödül sunulurken duyulur. Sözü söyleyen kişi verdiğinin arkasında durur ve alanın içinin rahat olmasını ister. Helal olsun yerine helaldir de gelebilir: bu ev sana ananın ak sütü gibi helaldir. Sözün ağırlığı anne sütünün taşıdığı değerden gelir.
Örnek Cümleler
- Alın terinle kazandın, ananın ak sütü gibi helal olsun sana oğlum.
- Amcam kalan borcu sildi, ananın ak sütü gibi helal olsun diyerek elimizi sıktı.
- Yıllarca bakıp gözettiğin için bu ev sana ananın ak sütü gibi helaldir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Verilen şeyin tam anlamıyla helal olduğunu bildirir. Söyleyen kişi, verdiği şeyin ardında bir hak ya da gönül koyması bırakmadığını duyurur; alan da onu içi rahat biçimde kullanabilir.
Anne sütü, çocuğa karşılık beklenmeden verilen ilk besindir ve halk dilinde helalliğin en temiz örneği sayılır. Benzetme bu yüzden helalliğe güçlü bir ölçü verir; ak sözcüğü de temizliği ayrıca vurgular.
Veren taraf söyler. Alan kişi aldığı şeyi borç ya da minnet yükü taşımadan kullanabilir; söz aradaki hesabı kapatmış olur ve iki taraf arasında bir alacak verecek kalmaz.