Anasından Emdiği Süt Burnundan (fitil Fitil) Gelmek Ne Demek?
Anlamı: bir işi yaparken çok sıkıntı çekmek: 'Mütercim olarak işe başladığım gün anamdan emdiğim süt burnumdan gelmiştir.' -B. R. Eyuboğlu.
Bu deyim, bir işi yaparken ya da bir sıkıntıyı yaşarken insanın çok ağır zahmet çektiğini, canından bezdiğini ve büyük eziyet gördüğünü anlatır. Anne sütü, hayatın ilk ve doğal besini olduğu için burada en temel yaşama kaynağını simgeler; bunun bile burnundan gelmesi, çekilen sıkıntının olağan ölçüleri aştığını gösterir. Yanı kişi yalnız zorlanmamış, adeta nefesi kesilene kadar yorulmuş, bunalmış ve hırpalanmıştır. Deyim bu nedenle çok yoğun emek, baskı, eziyet ve yıpranma durumlarında kullanılır. Bir iş dışarıdan kolay görünebilir; fakat içine giren kişi öyle sıkıntı yaşar ki bunu ancak bu tür sert bir benzetme anlatabilir. Halk dilinde bu ifade, çileyi büyüterek ama çok somutlaştırarak verir. İnsan bir süreçte maddi, bedensel veya ruhsal olarak çok zorlandığında söylenir. Sadece yorgunluk değil, adeta bunaltıcı bir mücadele hissi taşır. Bu yüzden deyim, çekilen zahmetin derinliğini tek cümlede gösteren en güçlü anlatımlardan biridir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü