Ar Damarı Çatlamış Ne Demek?
Anlamı: utanç duyulacak şeyleri sıkılmadan yapan, utanmaz.
Bu deyim, toplumun ayıplayacağı, mahcup olunması beklenen ya da insanın yüzünü kızartması gereken davranışları hiç utanmadan yapabilen kişiler için kullanılır. Burada asıl vurgu yanlış yapmaktan çok, yanlışın ardından hiçbir sıkılma emaresi göstermemektedir. İnsanlar çoğu zaman hata yaptıklarında çekinir, yüzü kızarır, geri çekilir ya da özür diler; fakat ar damarı çatlamış diye nitelenen kişide bu iç frenin çalışmadığı düşünülür. Deyim bu nedenle sert bir toplumsal yargı taşır. Yalan söyleyip rahat duranlar, hakkı yiyip yüzü kızarmayanlar, mahcup olması gerekirken pervasız kalanlar için çok sık kullanılır. Günlük dilde aile içi sitemlerden toplumsal eleştirilere kadar geniş bir alanda duyulur. İçinde küçümseme, öfke ve bazen şaşkınlık vardır. Yanlış davranışın sürekli ve alışılmış hâle gelmesi de bu sözü güçlendirir. Çünkü sorun tek bir hata değil, utanmazlıkta ısrardır. Toplumsal ar duygusunun yitirilmesini halk dilinde en keskin anlatan deyimlerden biri olarak öne çıkar.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü