Ar Namus Tertemiz Ne Demek?
Anlamı: utanması olmayan.
Bu deyim, utanma duygusu bulunmayan, ar ve namus kavramlarını umursamayan, toplumun kınayacağı işleri rahatlıkla yapabilen kişiler için kullanılır. Söyleyişindeki ironi oldukça kuvvetlidir. 'Tertemiz' sözü burada gerçek bir övgü değil, tam tersine ar ve namustan eser kalmadığını alaycı biçimde anlatan tersine çevrilmiş bir ifadedir. Bu nedenle günlük dilde keskin, küçümseyici ve sert bir toplumsal eleştiri taşır. Birinin her türlü ayıbı rahatça işlemesi, utanılacak durumda bile geri adım atmaması ya da yüzünün hiç kızarmaması bu sözle anlatılır. Deyim, sadece bir kusurdan değil, kişiliğe yerleşmiş bir yüzsüzlükten söz eder. Bu yüzden bir kezlik hatadan çok, sürekli hâle gelmiş utanmazlık için daha uygundur. İçinde hem sitem hem öfke hem de ironi vardır. Sözün gücü, ahlaki değerleri sıfırlayan bir tavrı tersine övgü görüntüsüyle vurmasından gelir. Halk dilinin en sivri alaylı yargılarından biri olarak dikkat çeker.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü