Anlamı
herkes kendi karakterine göre davranışta bulunur.
Detaylı Açıklama
Arlı arından, huylu huyundan vazgeçmez atasözü, herkesin kendi karakterine göre davrandığını anlatır. Sözde iki taraf yan yana konur: ar sahibi kimse utanma duygusundan, huyu olan kimse de huyundan vazgeçmez. İkisi de kendi yapısının gereğini yapar. Atasözü bu yüzden bir kimsenin davranışına şaşırmamayı öğütler; kişi nasılsa öyle davranmıştır. Utanmayı bilen biri sıkışsa da yüz kızartıcı sayılan bir işe girmez; huyu bozuk olan ise fırsat bulduğunda yine bildiğini yapar. Söz davranışı kişinin karakterine bağlar ve dışarıdan gelen uyarıların bunu kolay değiştirmediğini bildirir. İyi ya da kötü ayrımı yapmaz, iki tarafı da aynı cümlede anar. Karakterin ne zaman yerleştiği ise atasözünün konusu değildir.
Örnek Cümleler
- Kaç kez söylendi, yine aynısını yaptı; arlı arından, huylu huyundan vazgeçmez.
- Eline geçen parayı yine getirip sahibine teslim etti; arlı arından, huylu huyundan vazgeçmez.
- Bu yaştan sonra kimseye şaşırmıyorum; arlı arından, huylu huyundan vazgeçmez.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Söylenmez. Söz iki yarıyı tek yükleme bağlar: vazgeçmez. Ar sahibi ile huylu aynı cümlede, aynı hükmün altında anılır; ayrım yapılmaz. Bu yüzden söz hem düzgün davrananı hem bildiğini yapanı kapsar.
Ar duygusu olan kimseyi. Sözcük ar adından türemiştir; -lı eki bir şeye sahip olmayı bildirir. Aynı ek huylu sözcüğünde de vardır; iki sıfat böylece aynı kalıpla kurulmuş olur.
Atasözü değişmenin imkânsız olduğunu söylemez; söylediği şey, kişinin davranışının kendi karakterine uygun düştüğüdür. Birinin nasıl davranacağı merak edildiğinde huyuna bakılması gerektiğini bildirir. Uyarı ve öğütlerin bu yapıyı kolay kolay değiştirmediğini de sezdirir.