Arpa Verilmeyen At, Kamçı Zoruyla Yürümez Ne Demek?
Anlamı: bir kişinin verimli olarak iş görmesi, onun geçiminin sağlanmasına bağlıdır.
Bu atasözü, bir kişiden verimli ve düzenli iş bekleniyorsa önce onun geçiminin, ihtiyacının ve temel şartlarının sağlanması gerektiğini anlatır. Aç, yorgun veya karşılıksız bırakılmış kişiyi yalnız baskıyla çalıştırmak mümkün değildir. Atasözü bu nedenle hem emek değerine hem de adil karşılığa vurgu yapar. Arpa, yanı ihtiyaç duyulan besin verilmeden sadece kamçıyla yürütmek, kısa vadede zorlama olabilir ama sağlıklı sonuç vermez. Söz yalnız hayvan bakımıyla ilgili değil; işçi, emek, üretim ve yönetim anlayışı açısından da güçlü bir toplumsal gözlem taşır. İnsanların verimi, ihtiyaçlarının karşılanmasıyla yakından ilgilidir. Bu nedenle atasözü, sömürücü ve tek taraflı beklentiyi eleştirir. Çalıştırmanın değil, doğru şartları sağlamanın esas olduğunu hatırlatır. Emek ile karşılık arasındaki dengeyi çok açık biçimde kurar.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü