Arşın Malı Kantar ile Satılmaz Ne Demek?
Anlamı: bir nesne için kullanılan ölçü, niteliği ayrı olan başka bir nesne için kullanılamaz.
Arşın malı kantar ile satılmaz atasözü, her şeyin kendi niteliğine uygun ölçü ve değerlendirme yöntemi olduğunu anlatır. Arşın uzunluk ölçüsüdür, kantar işe ağırlık; bu ikisini karıştırmak nesnenin özelliğini yanlış değerlendirmek anlamına gelir. Atasözü de tam buradan hareketle, farklı nitelikteki insanları, işleri ya da durumları aynı ölçüyle değerlendirmemek gerektiğini söyler. Her alanın kendine göre şartı, kuralı ve kıstası vardır. Bir yerde geçerli olan ölçü başka yerde anlamsız ya da yanıltıcı olabilir. Günlük hayatta insanları tek kalıpla yargılamak, her işi aynı yöntemle çözmeye çalışmak veya yanlış ölçütlerle karar vermek eleştirilirken sıkça kullanılabilir. Söz, adaletli ve yerinde değerlendirme yapmanın önemini vurgular. Uygun ölçünün seçilmediği yerde sonuç da sağlıklı olmaz. Bu yüzden hem düşünme biçimine hem karar verme ahlakına dair son derece öğretici bir atasözüdür.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü