Aşağı Tükürsem Sakal, Yukarı Tükürsem Bıyık Ne Demek?
Anlamı: iki karşıt ve aynı derecede sakıncalı durum karşısında karar verme zorluğunu anlatan bir söz.
Bu deyim, insanın iki karşıt ve aynı ölçüde sakıncalı seçenek arasında kaldığı durumları anlatır. Kişi hangi tarafa yönelse bir kayıp yaşayacak, bir sorunu çözerken başka bir sorun yaratacaktır. Deyimin gücü, bu çıkışsızlık hissini gündelik ve unutulmaz bir sahneyle göstermesidir. Aşağı tükürse sakal kirlenir, yukarı tükürse bıyık; yanı her hareket bir sıkıntıya çıkar. Bu yüzden söz, kararsızlıktan çok sıkışmışlığı ifade eder. Kişi zayıf olduğu için değil, seçenekler gerçekten sorunlu olduğu için zorlanmaktadır. Aile içi anlaşmazlıklarda, iş hayatında iki kötü tercih arasında kalındığında, dostlar arasında arada sıkışıldığında çok yerinde kullanılır. Halk dili, karmaşık psikolojik durumları somut bir beden hareketiyle anlatmayı sever. Bu deyim de karar baskısını ve mecburiyet duygusunu böyle bir somutlukla verir. Kimi zaman ne yapsanız eksik kalır. İşte bu kalıp, insanın böyle anlarda yaşadığı daralmayı kısa ve etkili biçimde dile getirir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü