Anlamı
güvenliğin yerinde olduğunu anlatan bir söz:
'Efendiler, mühim bir şey yok yahu!.. Asayiş berkemaldir.' -N. Hikmet.
Detaylı Açıklama
Asayiş berkemal, güvenliğin yerinde olduğunu anlatan bir sözdür. Asayiş güvenlik ve düzen demektir; berkemal ise tam, eksiksiz anlamına gelir. İkisi bir arada güvenliğin eksiksiz olduğunu bildirir. Söz bir yerin durumu hakkında bilgi verirken kurulur: mahallede, iş yerinde, kentte asayiş berkemaldir denir. Kalıp eski sözcüklerle kurulmuştur ve bugün de değiştirilmeden, olduğu gibi kullanılır; sözcükleri ayrı ayrı değiştirilmez, yerine başka bir sıfat konmaz. Çekim eki alarak asayiş berkemaldir biçiminde de söylenir. Bildirdiği şey olumludur; ortada karışıklık, kavga ya da güvenlik sorunu bulunmadığı anlatılır. Sözün kimin ağzından çıktığı ve durumun gerçekten öyle olup olmadığı ise kalıpta yer almaz. Söz haber verirken de, soru sorana karşılık verirken de kurulabilir.
Örnek Cümleler
- Merak etmeyin, biz buradayız; bu mahallede asayiş berkemal sayılır artık.
- Komiser telefonda gülerek asayiş berkemal dedi ve telefonu yerine koydu.
- Gece boyunca hiçbir olay çıkmadı; sabah nöbeti asayiş berkemal diye devrettik.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Asayiş, bir yerdeki güvenlik ve düzen durumunu karşılar. Berkemal ise eksiksiz, tam demektir. İkisi yan yana geldiğinde düzenin hiçbir eksiği bulunmadığı bildirilmiş olur; kalıp bu iki eski sözcüğün birleşmesinden doğmuştur.
Bir yerde güvenliğin yerinde olduğunu. Sözcükleri ayrı ayrı yenilenmez; kalıp olduğu gibi aktarılır. Çekim eki alarak berkemaldir biçiminde de söylenir, nerenin kastedildiği ayrıca anılır. Bildirilen durum da olumludur.
Söz bunu güvence altına almaz; yalnız güvenliğin o sırada yerinde olduğunu bildirir. Söyleyenin ne kadar bildiği, durumun sonradan değişip değişmediği belirtilmez. Bildirilen şey bir gözlemdir, gelecek için verilmiş bir söz değildir.