Anlamı
güvenliğin yerinde olduğunu anlatan bir söz:
'Efendiler, mühim bir şey yok yahu!.. Asayiş berkemaldir.' -N. Hikmet.
Detaylı Açıklama
Asayiş berkemal sözü, ortalıkta bir karışıklık, huzursuzluk ya da güvenlik sorunu bulunmadığını; düzenin yerinde olduğunu anlatmak için kullanılır. Daha çok yarı resmî, nükteli ya da hafif ironik bir tonda söylenir. Bir yerde işler görünürde yolundaysa, kavga gürültü yoksa ve herkes sakin görünüyorsa “asayiş berkemal” denebilir. Ancak bu ifade her zaman bütünüyle ciddi değildir; kimi zaman her şey aslında tam düzgün olmasa bile dışarıdan sakin bir tabloyu anlatmak için hafif alayla söylenir. Bu yönüyle gündelik Türkçede canlılığını koruyan kalıplaşmış sözlerden biridir. Kullanıldığı yerde düzen, sessizlik ve kontrol hissi doğurur. Özellikle resmi dilin eski tonunu çağrıştırdığı için mizahi bir tadı da vardır. Bir bakıma kelime seçimiyle hem durumu bildirir hem de söyleyene küçük bir üslup ayrıcalığı kazandırır. Bu ifade, şehir hayatı, kurum düzeni ve toplumsal huzur fikrini kısa ve etkili biçimde bir araya getiren yerleşik kullanımlardan biridir.
Örnek Cümleler
- Merak etmeyin, mahallede asayiş berkemal.
- Abla asayiş berkemal deyince herkes güldü.
- Komşu bu hale bakıp asayiş berkemal diye söylendi.
Kökeni ve Hikayesi
Osmanlıca ve eski resmî dil etkisi taşıyan bu kalıp, kamu düzeni ve güvenlik anlatımında kullanılan bürokratik söyleyişin gündelik dile yerleşmiş biçimidir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bulunulan yerde güvenlik, sakinlik ve düzen açısından belirgin bir sorun görünmediğini bildirir. Ancak bu ifade her zaman bütünüyle ciddi değildir; kimi zaman her şey aslında tam düzgün olmasa bile dışarıdan sakin bir tabloyu anlatmak için hafif alayla söylenir.
Çünkü eski ve yarı resmî bir söyleyişe sahip olduğu için gündelik konuşmada kullanıldığında hafif nükteli bir etki bırakır.
Mahalle, iş yeri, kurum ya da topluluk içinde ortalığın sakin ve kontrol altında olduğunu anlatmak istenirken tercih edilir.