Âşığa Bağdat Uzak (ırak) Değil (gelmez) Ne Demek?
Anlamı: bir şeyi elde etmek için aşırı istekli olan kimseye, bu uğurda katlanacağı fedakârlıklar güç gelmez.
Bu atasözü, gönülden isteyen ve sevdiği şeye kavuşmayı gerçekten arzulayan kişi için uzaklığın ve zahmetin gözde büyümeyeceğini anlatır. Âşık için Bağdat gibi uzak bir yer bile erişilmez değildir; çünkü istek, insana yol yorgunluğunu unutturur. Söz yalnızca sevgiliye kavuşma bağlamında kullanılmaz. Bir hedefe tutkuyla bağlanan, bir iş için fedakârlık yapan ya da sevdiği bir şey uğruna zorluğa katlanan herkes için söylenebilir. Buradaki temel fikir, güçlü arzunun mesafeyi kısaltmasıdır. İnsan sevdiği şey uğruna uzun yolu kısa, ağır yükü hafif görür. Halk anlatıları ve şiir dünyası bu duyguyu çoğu zaman uzak şehirler ve yolculuklar üzerinden anlatmıştır. Atasözü de o duygunun özlü bir ifadesidir. Gerçek istek varsa mazeret azalır, çaba artar. Yolun uzunluğu, gönlün kararlılığı yanında ikinci plana düşer. Bu nedenle söz, hem sevdanın gücünü hem de insan iradesinin istekle nasıl büyüdüğünü çok etkili biçimde dile getirir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü