Anlamı
disiplinli, düzgün.
Detaylı Açıklama
Asker gibi, disiplinli ve düzgün olmayı anlatır. Kalıp iki niteliği birden över: kişi hem kurala uyar hem de derli topludur. Benzetme askerlik düzenine yaslanır; asker denince akla belli bir düzen içinde davranan, verilen işi vaktinde yapan kimse gelir. Söz kişinin çalışmasını, davranışını ya da düzenini nitelemek için kurulur. Sabah aynı saatte kalkan, eşyasını yerli yerine koyan, işini savsaklamayan kimse için söylenir. Kalıp bir eylemin nasıl yapıldığını da anlatabilir: asker gibi toplamak, asker gibi çalışmak denir. Kişinin gerçekten askerlikle ilgisi bulunması gerekmez. Bu düzenin nereden geldiği ya da ne kadar süreceği ise sözde bildirilmez. Kalıp yalnız görülen düzeni adlandırır, kişinin huyu hakkında bir hüküm vermez.
Örnek Cümleler
- Çocuk odasını asker gibi toplamış, ortada tek bir eşya kalmamış.
- Yeni gelen ustabaşı işini asker gibi yürütüyor, kimse geç kalamıyor.
- Her sabah aynı saatte kalkıp asker gibi hazırlanıyor, yıllardır hiç aksatmadı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İki niteliği över: disiplinli olmayı ve düzgün olmayı. Kalıp gibi edatıyla kurulur ve övgü doğrudandır. İki nitelik birlikte anılır; biri ötekinin önüne geçmez, kalıp bunları tek sözde toplar.
Askerlik düzenine dayanır. Benzetme mesleğin kendisine değil, ondan beklenen düzene yaslanır; tek yönlü çalışır. Ölçü yalnızca görülen hâldir, kişinin geçmişi değil. Üniformayla da bir ilgisi yoktur; benzetme yalnız düzeni alır.
Kişi için de, bir işin yapılışı için de söylenir: asker gibi bir adam denir, asker gibi yürümek de denir. İki kullanımda anlatılan aynı düzendir; edat ikisinde de aynı yerde durur.