Ata Malı Mal Olmaz, Kendin Kazanmak Gerek Ne Demek?
Anlamı: babadan kalan mal kalıcı değildir, çabuk biter; kişinin gerçek malı, kendi çalışmasıyla elde ettiği maldır.
Bu atasözü, babadan ya da atadan kalan malın gerçek anlamda kalıcı güvence sayılmaması gerektiğini, insanın asıl değerli malının kendi emeğiyle kazandığı şey olduğunu anlatır. Miras bir başlangıç imkânı olabilir; ancak kişinin karakteri, çalışkanlığı ve becerisi yoksa o mal kolayca tükenir. Halk bilgeliği burada yalnız ekonomik bir öğüt vermez, aynı zamanda bağımsızlık ve emek ahlakını da savunur. İnsan hazır bulduğuna fazla yaslanırsa gevşeyebilir; kendi emeğiyle kazandığı işe hem kıymetlidir hem öğreticidir. Bu atasözü özellikle gençlere, mirasa güvenenlere ve çalışmadan rahat yaşamayı düşünenlere söylenir. Çünkü kalıcı zenginlik çoğu zaman elde edilen para değil, kazanma kabiliyetidir. Miras bitse bile beceri varsa insan yeniden ayağa kalkabilir. Bu yüzden söz, serveti değil çalışkanlığı esas alır. Atadan kalan malın cazibesi geçicidir; insanın kendi alın teriyle kurduğu düzen işe daha sağlam kabul edilir. Gerçek dayanak, hazır gelen değil, kazanmayı bilen insandır.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü