Ateş gibi Yanmak Ne Demek?
Anlamı: ateşi yükselmek: 'Alnı, yanakları ateş gibi yandığı hâlde vücudu tir tir titriyor, dişleri birbirine çarpıyordu.' -H. Taner.
Ateş gibi yanmak deyimi, bir kimsenin atesinin yüksek olmasını, vucudunun şiddetli sıcaklık göstermesini anlatır. Daha çok hastalık, usutme, enfeksiyon veya yüksek beden ısısı durumlarında kullanılır. Deyim, sayısal bir ölçümu değil, hissedilen durumu canlı bir benzetmeyle ifade eder. Kişiye dokunulduğunda teninin aşırı sıcak hissedilmesi, bu deyimi hemen akla getirir. Geçmişte her zaman termometreyle ölçüm yapılamayan dönemlerde böyle deyimlerin kullanımı daha da islevseldi; insanlar gözlem ve temasla durumu tarif ederdi. Bugün de günlük dilde çok doğal şekilde kullanılır. Sadece fiziksel ateşi değil, bazen mecazı olarak şiddetli heyecan veya tutkulu hal için de düşünülebilir; ancak temel anlamı bedensel sicakliktir. Deyim, yalın ama etkili bir ifade gücüne sahiptir. Hastalığın ağırlığını uzun uzun anlatmadan, durumun şiddetini sezdirir. Söylendiği anda zihinde kızarmış yanaklar, sıcak alın ve halsizlik tablosu belirir. Bu nedenle halk dilinde sağlık durumunu betimleyen en canlı deyimlerden biridir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü