Ateşi Uyandırmak Ne Demek?
Anlamı: sönmek üzere olan ateşi canlandırmak.
Ateşi uyandırmak, sönmeye yüz tutmuş bir ateşi yeniden canlandırmak anlamında kullanılan somut kökenli bir ifadedir. Sobada, ocakta, tandırda ya da açık ateşte köz kalmışsa, üzerine üfleyerek, çıra ekleyerek ya da karıştırarak alevi yeniden yükseltmeye çalışma işi bu sözle anlatılır. Halk yaşamında ateşin devamlılığı çok önemli olduğu için bu eylem sıradan ama temel bir beceri olarak görülmüştür. İfade, günlük hayatın eski ev içi pratiklerinden geldiği için kültürel sıcaklığı da yüksektir. Günümüzde mecazi olarak sönmüş hevesi, unutulmuş ilgiyi ya da yeniden canlanan bir hareketi anlatmak için de kullanılabilir; ancak asli anlamı fiziksel ateşi canlandırmaktır. Burada dikkat çekici olan, sıfırdan başlatmak değil, tamamen bitmemiş olanı yeniden diriltmektir. Bu yönüyle deyim, devamlılık ve yeniden harekete geçirme fikri taşır. Sözü duyan kişi, küllerin altında hâlâ bir canlılık bulunduğunu sezebilir. Halk dilinin somut gözlem gücü, bu ifadede açıkça hissedilir; küçük bir kıvılcımın doğru müdahaleyle yeniden parlayabileceğini anlatır.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü