Atı Atasıyla, Katırı Anasıyla Ne Demek?
Anlamı: soylu kişiden korkulmaz, soysuz kişiden korkulur.
Atı atasıyla, katırı anasıyla atasözü, bir canlının ya da kişinin değerinin, tabiatının veya huyunun soyu ve kökeni üzerinden değerlendirildiği geleneksel bakışı anlatır. Atın soylu bir atadan gelmesi olumlu, katırın işe anası tarafından anılması daha karmaşık ve guvensiz bir soy çağrışımı yapar. Atasözünün sözlük anlamı, soylu kişiden cekinilmeyeceği ama soysuz kişinin davranışının daha kestirilemez olabileceği düşüncesine dayanır. Bu bakış bugün bireysel değerlendirme anlayışıyla her zaman ortusmeyebilir; ancak halk kültürunun soy, nesep ve köken üzerinden yorum yapma alışkanlığını göstermesi bakımından önemlidir. Atasözü, insanı yetiştiği yer ve geldiği soyla birlikte düşünen eski toplumsal zihniyeti yansıtır. Günlük kullanımı daha sınırlı olsa da anlamı kültür tarihi açısından canlıdır. Söylendiği yerde kişi hakkında doğrudan değil, kökeni üzerinden yargıya varma eğilimi hissedilir. Bu nedenle hem dilsel hem zihinsel bir dönemin izini taşıyan atasözlerinden biri olarak okunmalıdır.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü